Huffington Post shkruan për Shqipërinë: Situata dramatike, sistemi ka dështuar dhe republika duhet të ndryshojë kursin

Publikuar tek: politike, më 10:58 05-12-2015 Huffington Post shkruan për Shqipërinë: Situata dramatike, sistemi ka dështuar dhe republika duhet të ndryshojë kursin

“Drama e Shqipërisë’’, kështu është titulluar shkrimi i sotëm për Shqipërinë në gazetën online amerikane ‘’Huffington Post’’. Gazetari Jaime Pozuelo-Monfort ka ardhur në Shqipëri në muajin gusht dhe më pas ka bërë një analizë për çfarë po ndodh në vendin tonë.

Ja shkrimi i plotë:

Që kur unë mbërrita qëllimisht në Shqipëri të dielën e 30 gushtit kam takuar rreth 100 nga personalitetet më të rëndësishme të vendit, duke përfshirë ministrat, zëvendësministrat, anëtarët e Parlamentit, presidentët dhe CEO-t e konglomerateve më të mëdha të biznesit, rektorët e universiteteve, prorektorët, dekanët dhe profesorët, udhëheqësit e OJQ-ve dhe sekretarët ekzekutivë, ambasadorët dhe konsujt e Nderit, drejtorët e fondacioneve, shkrimtarët, piktorët, regjisorët, drejtorin e Operas, kryetarët e komunave, aktorët, gazetarët, reporterët, kryetarët e Urdhrave dhe shoqatat e tyre si dhe intelektualët.

Në fakt unë sfidoj këdo që mund të gjejë një autor të huaj, i cili në të paktën 3 muajt e fundit të ketë takuar më shumë se kaq autoritete të rëndësishme. Shumë prej tyre janë duke më kërkuar mua se çfarë mendoj në lidhje me republikën e vogël e dinamike në Ballkan. Diagnoza ime duket të jetë brutale: sistemi ka dështuar në Shqipëri.

Diagnoza ime nuk është personale, por i takon njëqind personaliteteve më të rëndësishme të vendit që kam takuar deri tani. Misioni i FMN-së, Banka Botërore do të zgjasë disa ditë. Ju mund ta kuptoni realitetin e një vendi vetëm gjatë rrethanave të përshtatshme dhe një strategjie të saktë në tre muaj.

E vështirë është për mua konstatimi  për të qenë të ndershëm. Por duhet. Përndryshe unë nuk do t’i bindem Kodit të Etikës, e që synoj të bëj një kontribut për prosperitetin e ardhshëm të vendit.

Në mënyrë që të përmirësohemi ne duhet që së pari të jemi të ndershëm me dobësitë tona dhe të identifikojmë arsyet përse institucionet dhe politikat janë të dështuara. Atëherë ne duhet të projektojmë zgjidhje, që me vizion, guxim, disiplinë, udhëheqje dhe vendosmëri do të zbatohen për hir të shqiptarëve. Do të largohet nga spesifikat e sistemit në Shqipëri për analiza të mëvonshme dhe do të doja të përqëndrohen në bazat e adresuara nga ekspertët në lidhje me ‘’PSE’’-në që sistemi ka dështuar në republikën e vogël ballkanike pas vetëm 25 viteve të reformave të improvizuara dhe kaotike, nxitur dhe imponuar shpesh nga agjentët ndërkombëtarë dhe donatorët.

Në vitin 1991 Shqipëria doli nga regjimi më i izoluar komunist në botë, i dominuar nga Enver Hoxha deri në vdekjen e tij në vitin 1985. Shumë zona në regjimin e mëparshëm kanë punuar më mirë atëherë se ç’ bëjnë sot. Ekonomia e tregut dhe demokracia kanë sjellë kaos, korrupsion në republikën e re dhe dinamike. Për një rikujtesë, të gjitha institucionet, transporti publik, sistemi arsimor në të trija nivelet, primar, sekondar dhe universitar, të gjitha kanë punuar shumë më mirë gjatë regjimit komunist. Edhe kultura ishte financuar mirë dhe shoqëria u karakterizua nga mungesa totale e korrupsionit. Askush nuk vë në dyshim nevojën dhe komoditetin për të përqafuar një ekonomi tregu që funksionon mirë brenda një demokracie të mirëzhvilluar. Ky nuk është rasti i Shqipërisë së sotme ku nevoja për të përqafuar politikëbërjen radikale, manifestohet.

U flas elitave shqiptare që mund të lexojnë analizën time. Shumë do të jenë befasuar dhe të habitur nga qartësia dhe brutaliteti i  fjalëve të mia. Mos u habitni. Vihuni në dijeni. Këto nuk janë fjalët e mia. Këto fjalë, këto deklarata që kam bërë të qarta sot dalin nga gojët dhe zyrat e personaliteteve më të rëndësishme të vendit. Nuk ka vend për optimizëm. Situata është dramatike. Shqipëria duhet të ndryshojë kursin e rrugën e saj për të ndryshuar rrjedhën e historisë. Vendi mund të vazhdojë të lëvizë aq shpejt sa një kamionçinë me avull ose të bëhet një tren Maglev. Paralajmërohuni, në të dy skenarët do të jemi duke ecur përpara me një perceptim të progresit. Elitat aktuale pikturojnë projektimin dhe teknologjinë për të përshpejtuar ndryshimet në mënyrë që përmirësimi relativ të jetë i realizueshëm.

Shqipëria është sot një vend drejtuar nga një numër i partive politike, drejtuar nga politikanë mediokër. Ka përjashtime -Si gjithnjë- nga rregulli. Endogamia dhe nepotizmi kanë ushqyer radhët e Administratës Publike, ku lidhjet, paratë, apo trafiku i ndikimit, vë rregullin se kush do të punësohet dhe cili do të refuzohet brenda ministrive, Bankës së Shqipërisë, qytetit, spitaleve publike, shkollave ​​dhe universiteteve. Nga mungesa totale e meritokracisë inkurajohen të gjithë për të thirrur një mik apo të njohur, kur përpiqen për të ‘’zëvendësuar’’ bij dhe bija në administratën publike. Manjatë të korporatave të mëdha kontrollojnë rrënjësisht segmentet e  polarizuara mediatike, që sipas modelit perëndimor thjesht transmetojnë mbeturina për argëtim dhe lajme të parëndësishme të politikës,  apo dhunë që pak rëndësi kanë për zhvillimin real të vendit.

Pa dyshim dhe padashur, qytetarët bëhen viktimat e mjerueshme të vëllait të madh të George Orwell 1984, ndotur nga thashethemet me prioritete të njëanshme.

Shqipëria është sot një vend ku korrupsioni manifestohet në çdo nivel të shoqërisë, nga individi në grup, nga të varfërit te të pasurit. Gjithkush, pa përjashtim përpiqet për të gjetur rrugë të shkurtra për të marrë një favor të padrejtë duke shfrytëzuar sistemin sa më shumë dhe sa më mirë. Presioni nga prindërit në sistemin shkollor detyron mësuesit dhe profesorët për të fryrë notat e bijve. Anëtarët e parlamentit drejtojnë universitete private, duke u shitur diploma të rinjve që nuk do të jenë në gjendje ta shfrytëzojnë duke përdorur të ardhurat për të financuar fëmijët e tyre për edukimin në institucionet e larta jashtë vendit. Papunësia e të rinjve dhe një ekonomi e gjallë informale sfidojnë aftësinë e vendit për të rritur taksat. Në pamundësi për të rritur taksat duhet që lidershipi politik të zgjedhë për t'u angazhuar në një politikë të taksave në rritje. Ata që jetojnë në zonat rurale emigrojnë në qytet në kërkim të një jetë më të mirë e cila nuk do të gjendet. Ata në Tiranë që e kuptojnë mungesën e mundësisë për të qëndruar këtu, zgjedhin për të emigruar jashtë vendit, ku ata zakonisht do të njoftohen se do të punësohen në sektorin e shërbimeve. Ndërkohë politikanët përpiqen të diktojnë se si shoqëria duhet të drejtohet pa ndjekur shembuj. Nuk ka më modele për t’u ndjekur ose për t’u frymëzuar.

Aspirata e fëmijëve konsiston në gjetjen e një punë në një qendër Call Center që i shërben tregut italian. Ata më me fat që do të merren në një punë do të shfrytëzojnë çfarëdo lidhje që mund të kenë. Mungesa totale e konkurrencës i bën universitetet shqiptare zgjedhjen më të keqe të mundshme, madje edhe ato private. Ata që i dërgojnë fëmijët e tyre për të studiuar jashtë vendit, i lënë të jetojnë jashtë vendit për të shmangur falsitetin e dukshëm të udhëheqjes dhe të prosperitetit të vendit.

Institucionet ndërkombëtare vetëm sa po i përkeqësojnë skenarët duke i bërë një dëmtim shoqërisë shqiptare, duke pranuar vlefshmërinë e përgjegjshmërisë së elitave aktuale. Çdokush që ka një interes në sistem, nuk mund të flasë. Unë zgjedh të flas. Sepse unë jam një i huaj dhe s’kam  asgjë për të humbur dhe as konflikte të interesit kur vjen puna për të qenë i hapur dhe të hapur me një realitet që është e pamundur të tretet më gjatë. Një qytetar i botës, më tepër se një i huaj që ndihet si në shtëpi në Shqipëri. 

Po, ka shumë arsye për të qenë optimist, kur shohim përparimin e vendit që nga viti 1991. Por, ka hapësirë ​​të mjaftueshme për të qenë seriozisht të shqetësuar. Treguesit makroekonomikë mund dhe duhet të jenë më mirë, duke filluar me të ardhurat për frymë për çdo banor, rritja e GDP, shkalla e papunësisë, investimet e huaja direkte apo borxhi publik ndaj PBB-së. 

Ndërkohë vendet perëndimore vazhdojnë të eksportojnë një model të hershëm ekonomik bazuar në fluksin me zgjedhje të shumëfishta dhe të programuara që vendet perëndimore prodhojnë dhe eksportojnë për hir të ekonomisë së tyre të zhvilluar dhe personelit të arsimuar.

Shqiptarët vazhdojnë ta duan Mercedes Benz dhe I-Phone, çuditërisht të bollshme për një vend me të ardhura të ulta për frymë. Qeverisja bazuar mbi artikulimin e politikës sipas fragmentimit të spektrit ideologjik po e shkatërron mundësinë e bashkimit të shoqërisë së bashku në një aks të ndryshëm nga nacionalizmi dhe futbolli, të cilat sjellin gëzim dhe krenari të dukshme por të përkohshme dhe asnjëherë përparim apo prosperitet. Dhe në dritën e krahut të majtë apo të djathtë, të gjitha partitë politike ushtrojnë të njëjtën ideologji, tamam në qendër, të gamës së gjerë të mundësive. 

Shqipëria dhe shqiptarët mund të kenë bërë përparim absolut. Por ajo që ka rëndësi në botën e sotme është progresi i afërt krahasuar me kombe më të zhvilluara. Në qoftë se progresi i afërm është i ngadaltë Shqipëria do të vazhdojë të bjerë dhe nuk do të ngjitet në renditjen ndërkombëtare. Drama, orgjia e qeverisjes së keqe, pandemitë e korrupsionit, të këqijat e nepotizmit dhe e lidhjeve do të shkatërrojnë një vend dhe një shoqëri tashmë të hutuar, të lodhur, të humbur në një tranzicion drejt askundit ku drita është duke u bërë hije nga partizanizmi shuallzbutur dhe interesat ndërkombëtare.

Pas vdekjes së Enver Hoxhës, shqiptarët hapën Kutinë e Pandorës, kur ngritën sytë drejt Perëndimit si një pikë referimi për të kopjuar dhe për ta ndjekur. Vendet perëndimore janë pikërisht shembulli kryesor i asaj që nuk duhet kopjuar apo përqafuar si standarde për botën në zhvillim. Kanadaja dhe Shtetet e Bashkuara nuk do të ishin këto vende që janë sot në mungesë të diasporave masive e të personelit të kualifikuar ardhur në brigjet e tyre. Evropa Perëndimore nuk do të ishte ajo që është sot në mungesë të shekujve të kolonizimit të tepruar dhe nganjëherë abuziv si dhe në mungesë të asgjësimit të territoreve të largëta, ku shoqëritë janë masakruar dhe ku ka patur imponime mbi sistemet, të standardeve që thjesht nuk përshtaten.

Shqipëria duhet të ndryshojë kursin e qeverisjes dhe udhëheqjes së saj për të ndryshuar rrjedhën e historisë. Vendi duhet të përqafojë bashkëpunimin ekstrem me fqinjët e saj duke përfshirë edhe Kosovën, por mbi të gjitha Maqedoninë dhe Serbinë. Nga një treg i madh do të përfitojnë të gjithë në Ballkan. Protagonistët dhe intelektualët e vendit duhet të dëgjojnë thirrjen time dhe të bashkohen me përpjekjet tona për të nisur pas-politikën si një model alternativ të qeverisjes. Mediokrit dhe të korruptuarit duhet të dorëhiqen, ose të përqafojnë ndryshimin radikal. Interesi i përgjithshëm duhet të ndahet nga interesat individuale, duke vendosur prioritete, derisa Shqipëria të arrijë një nivel të arsyeshëm të prosperitetit edhe përtej nivelit të saj aktual. 

Kujdesi im është i saktë, i drejtë dhe i ndershëm. Ai përshkruan në një tregim të thjeshtë pjesën qendrore të shpërndarjes së opinioneve që unë i kam mbledhur nga rreth 100 personalitete. Kushdo që dëshiron të më sfidojë mund të përballet me protagonistët, të cilët më kanë mirëpritur mua në republikën miqësore të Evropës. Unë ndjehem i sigurt dhe rehat me analizën time. Duke folur në bazë të statistikave, nuk mund të jem i gabuar apo i njëanshëm, pasi kam folur dhe kam shpenzuar qindra orë me vizionarët e brendshëm të vendit.

Flas nëpërmjet jush shqiptarë.  Ka ende kohë për të rindërtuar rrugëtimin tonë drejt të ardhmes më të mirë të mundshme. Ju duhet të jeni të guximshëm dhe kurajozë. Së bashku ne mund ta bëjmë këtë me ndihmën e Ekspertëve Endërrimtarë. Republika më e bukur dhe më miqësore në Evropë mund ta arrijë ëndrrën, por jo me lojtarët aktualë dhe palët e interesuara. PERKTHEU NEWSBOMB.AL

Sondazh

Më shumë në këtë kategori: « Një ish drejtuese socialiste “braktis” Shqipërinë, për Vjenën: Ndihem e vlerësuar këtu
Rama nga Berati në Kukës e bën një punë…Shkruan mirë ‘’Çfarë’’ (FOTOT) »
Article Logic
Execution time: 0.024255990982056
array(1) { ["section"]=> string(122) "huffington-post-shkruan-per-shqiperine-situata-dramatike-sistemi-ka-deshtuar-dhe-republika-duhet-te-ndryshoje-kursin-27017" }