Kina në Ballkan: Shqipëria dhe Maqedonia i kërkojnë fonde Pekinit për projekte

Publikuar tek: ekonomi, më 10:40 11-07-2016 Kina në Ballkan: Shqipëria dhe Maqedonia i kërkojnë fonde Pekinit për projekte

Në një artikull në prestigjozen Azia Times, përshkruhet rëndësia që ka Kina në shtetet e Ballkanit, kryesisht në Shqipëri dhe Maqedoni. Kolumnisti Dr. Altay Alti ka renditur me detaje investimet kineze në vendet e rajonit dhe rëndësine e tyre.

Dy dekada pas luftërave jugosllave të viteve 1990, rajoni i Ballkanit është ende duke kaluar nëpër një proces rigoroz të rindërtimit dhe pajtimit. Koha nuk i ka shëruar të gjitha plagët në këtë pjesë të botës, por janë bërë përpjekje të konsiderueshme për të mbështetur kulturën e bashkëjetesës, dhe për të siguruar zhvillimin ekonomik, si dhe stabilitetin politik dhe social. Aktivizmi në rritje i Kinës në këtë pjesë të botës, duke qenë pjesë e strategjisë së Pekinit  është mirëpritur edhe nga qeveritë e vendeve në fjalë.  Ajo sjell investime shumë të nevojshme në përpjekjet për zhvillim ekonomik.

Pas vizitës së presidentit kinez Xi Jinping në Serbi në qershor, kolumnisti Dr. Altay Atli i Asia Times shkoi në një turne në pesë vendeve të Ballkanit, duke respektuar angazhimin e Kinës me rajonin dhe reflektimet që nxit në mesin e popullatës lokale.

Vizitorët në kryeqytetin e Maqedonisë ndeshen me dy gjëra: Numrin e tepërt të monumenteve të vjetra dhe ndërtesa qeveritare të sapondërtuara, si dhe me bojën e derdhur dhe të  ndezur nëpër këto ndërtesa.

Këto monumente të reja histrorike, si heronj të shumtë historik që në perandorinë osmane, si  Harku i Triumfit, janë ndërtuar nga qeveria si pjesë e programit "Shkupi 2014" me qëllim për të dhënë qytetit një vështrim më klasik me rastin e  20-vjetorit të pavarësisë së vendit.

Nga gjithë këto konstrukte të reja egziston  mundësia për ta kthyer këtë qytet modest të Ballkanit në një park pseudo-antik.

Përveç kësaj ato vijnë dhe me një kosto të rëndë për tatimpaguesit e Maqedonisë, me çmime nga  80 milion euro deri në 500 milion.  

Spërkatja me ngjyra e mureve të institucioneve është bërë nga protestuesit gjatë demostratave anti-qeveritare duke filluar vitin e kaluar në lidhje me një skandal përgjimit, dhe këtë vit pas një krize për të drejtat politike pas vendimit të presidentit Gjorgje Ivanov për të ndaluar hetimet ndaj figurave politike të përfshirë në skandal, duke përfshirë ish-kryeministrit Nikolla Gruevski, i cili kishte nisur projektin "Shkupi 2014".

Shumë kompani janë tronditur në Maqedoni , duke përfshirë edhe një kompani kineze. Përgjimet zbuluan  një numër të rasteve të korrupsionit, në një prej të cilave ishin të përfshira dhe "Sinohydro", gjiganti i  infrastrukturës së Kinës.

Kësaj kompanie  ju dha  ndërtimi i  dy autostradave nëpërmjet një tenderi  të cilat, siç pretendohet, ka shkelur procedurat standarde të tenderimit.

Gjëja e fundit që kinezët do të duan është që të përfshihen në skandale të tilla dhe të dëmtojë reputacionin e tyre në Ballkan. Maqedonia është e rëndësishme për kinezët dhe projektet e tyre të infrastrukturës, pasi për këtë vend pa dalje në det autostradat janë zgjidhja e vetme për të bërë lidhjet ndërkufitare.

Pasi kriza politike në Maqedoni filloi të përmirësohet, Sinohydro rifilloi punën e saj në rrugët e Maqedonisë. Duke udhëtuar nga Shkupi në Ohër në jug, me lehtësi mund të shihni në rrugë vendet e ndërtimit të kompanisë, shenjat informuese dhe madje edhe kazermat e  punëtorëve zbukuruar me shkronja kineze.

Kompania po ndërton dy seksione të autostradës, në mes të Kërçovës dhe Ohrit, si dhe në mes të Milladinovci dhe Gazës, me një gjatësi totale prej 110 kilometrash.

“China Railway Rolling Stock Corporation” furnizon  Hekurudhat e Maqedonisë me trena elektrike, dhe kompanitë e infrastrukturës së energjisë janë të interesuar në ndërmarrjen e projekteve të tilla.

Qyteti i Ohrit është pjesë e Trashëgëmisë Botërore të UNESKO dhe së bashku me liqenin e saj, plazhet dhe mjedis të këndshëm, ajo është kthyer në një destinacion popullor turistik. Turqit, serbët, grekët dhe holandeze janë frekunetuesit kryesore të Ohrit, por qyteti është i gatshëm të caktojë në tregun kinez, si edhe, jo vetëm duke tërhequr më shumë kineze, por edhe marrjen e investimeve kineze për të përmirësuar infrastrukturën e turizmit.

Një rëndësi të madhe kompanitë kineze luajnë dhe në Shqipëri.  Trashëgimia komuniste e  përbashkët bën që marrëdhëniet midis këtuyre shteteve të jenë të veçanta, por sot lidhjet e këtyre dy vendeve janë të formuar kryesisht nga diktati  i kapitalizmit .

Shqipëria duhet të përmirësojë infrastrukturën e saj ekonomike, duke mirëpritur investimet kineze , ndërsa për Kinën që ka një prani të fortë në këtë vend në bregdetin e Adriatikut , me një pozitë kyçe në " 21 Century Detare Silk Road " dhe burimet e pasura të energjisë është një komponent kyç i saj " 16 + 1 " Strategjia synon Evropën Qendrore dhe Lindore .

Kina në Shqipëri ka një  rrol të rëndësishëm në Gazsjellësin Trans Adriatik, i cili është aktualisht në ndërtim e sipër dhe do të çojë gazin kaspik nëpërmjet Turqisë, Greqisë dhe Shqipërisë për në Itali dhe në pjesën tjetër të Evropës Perëndimore. Kur ajo  të përfundojë, hyrja e Kinës në sektorin e energjisë në Shqipëri ka për tu konsideruar një lëvizje strategjike kritike.

Kompanitë kineze janë gjithashtu të përfshirë në mënyrë aktive në infrastrukturën e transportit në Shqipëri. Porti i Shëngjinit në veri të Shqipërisë është zhvilluar nga Kina Communications Construction Company. Në prill, një konsorcium i Kinës Everbright dhe një kompani Hong Kong kishte njoftuar përfundimin e një marrëveshje për të marrë përsipër Aeroporti Ndërkombëtar i Tiranës. Ndërkohë, ka plane për autostradën që lidh Tiranën me kufirin maqedonas të përmirësohet nga kompanitë kineze që përdorin fonde kineze si.

Maqedonia dhe Shqipëria, si dhe tre vende të tjera të Ballkanit që kanë udhëtuar përmes kësaj serie në Asia Times, përkatësisht Bosnja dhe Hercegovina, Mali i Zi dhe Serbia, të gjitha të miratojë një qëndrim të ngjashëm, kur është fjala për marrëdhëniet me Kinën. Duke u përballur me nevojat e ngutshme për të përmirësuar ekonomitë e tyre dhe për të përmirësuar standardet e jetesës së njerëzve, këto vende kanë  prioritet përmirësimin e infrastrukturës së tyre ekonomike, ndërtimin e autostradave, hekurudhat, portet dhe fabrikat, dhe për të përmirësuar sektorin e shërbimeve të tyre me theks të veçantë në turizëm, ku ata kanë përparësinë konkuruese.

Në të gjitha këto fusha, kontributet kineze janë të mirëpritura. Megjithatë, kjo është një qasje jo pragmatike në emër të vendeve të Ballkanit, të cilët mbeten të përkushtuar për objektivat e anëtarësimit në Bashkimin Evropian dhe NATO, dhe spiranca kryesore ekonomike e të cilëve mbetet me Evropën, larg nga burimi më i madh në rajon e investimeve dhe ndihmës për zhvillim.

Kina për vendet e Ballkanit është një burim plotësues dhe jo një burim zëvendësues.

Megjithatë investimet kineze kanë sjellë dhe shqetësime. Papunësia është rritur pasi kompanitë kineze i kanë marrë punonjësit e tyre nga Kina duke krijuar papunësi tek shqiptarët.

Për Kinën, nga ana tjetër, ky rajon është me rëndësi jetike si një portë në Evropën Perëndimore.

Sondazh

Article Logic
Execution time: 0.0071439743041992
array(1) { ["section"]=> string(81) "kina-ne-ballkan-shqiperia-dhe-maqedonia-kerkojne-fonde-pekinit-per-projekte-46172" }