Trazirat në Shqipëri si pasojë e ndërtimit të hidrocentraleve në Vjosë

Publikuar tek: kulture-art, më 20:04 17-07-2016 Trazirat në Shqipëri si pasojë e ndërtimit të hidrocentraleve në Vjosë

Nga Briseida Mema dhe Nicolas Gaudiche

Ky lumë do të varros të gjallë e të vdekur, "psherëtiu Enver Vasilaj, pranë lumit  Vjosë, një prej rrugëve më të fundit ujore të Evropës së egër, e cila shkon pandërprerë nga burimi i saj në Greqi, në veriperëndim të Detit Adriatik.

  Vasilaj është një ndër banorët e  fshatit të largët shqiptar , Kut të cilët janë të shqetësuar për ndikimin mbi jetën dhe jetesën e një dige të planifikuar hidroelektrike prej burimeve të Poçemit. 

Pavarësisht nga fushatat  zgjedhore që zotohen për të ruajtur Vjosën  dhe për të krijuar një park kombëtar rreth lumit, qeveria shqiptare në maj sfidoi opozitën lokale dhe ndërkombëtare duke dhënë miratimin paraprak për një propozim nga dy firma turke për të ndërtuar një digë  25-metra prej 99,5 megavat nga burimet e Poçemit.

Banorët e Kut, 170 kilometra (100 milje) në jug të Tiranës, kanë frikë liqenin e krijuar nga diga 100 milion Euro (110 milionë $) që do të gllabërojë fushat, ullinjtë dhe varrezat duke lënë vetëm shtëpitë e tyre mbi ujë.

"Këtu kemi një mallkim:" Të lësh varrin tënd të përmbytet", tha Dilaver Murataj, i cili është i ngarkuar në regjistimin e tokës Kut-ëve.

"Ky është një mallkim i rëndë," shtoi ai, duke shpjeguar se njerëzit edhe pse emigruan nuk e shitën tokën e këtij vendi.

Sipas Olsi Nikës, i shoqatës mjedisore EcoAlbania rreth 178 marrëveshje koncensionare janë nënshkruar për ndërtimin e rreth 502 hidrocentraleve të reja.

Damjan Gjiknuri: "Shqipëria nuk mund të jetë një muze"

Ministri i Energjisë Damian Gjiknuri tha se qeveria ishte e vendosur të vazhdojë  me digën në Poçem.

"Një vend në zhvillim nuk mund të jetë një muze . Hydropower ka të meta , por çdo zhvillim ka një kosto për mjedisin , " tha ai për AFP .

Pikërisht kjo kosto do të mbetet e pasigurtë pasi nuk ka pasur asnjë informacion në lidhje me të  apo një vlersim në lidhje me ndikimin që do të ketë në mjedis. Projektet do të kryhen ka thënë Gjiknuri.

Shqipëria prodhon vetëm 70 për qind të nevojave të saj për energji elektrike, tha Gjiknuri . Për një kohë të gjatë , ndërprerjet e energjisë elektrike ishin ngjarje të përditshme .

Sipas një raporti të vitit 2015 nga ana e Agjencisë Amerikane për Zhvillim Ndërkombëtar , kërkesa për energji në Shqipëri është parashikuar të rritet me 136 për qind nga 2012 në 2030 .

Për autoritetet, sistemi lumor malor ofron një burim të lehtë të energjisë .

Sipas Shoqatës Hidroenergjetik Ndërkombëtar ( Iha ), vetëm 30 nga 35 % të potencialit hidroenergjitik të Shqipërisë është zhvilluar deri më tani.  

 Me digat e ndërtuara "Shqipëria mund të rrisë ndikimin e saj në tregun rajonal të energjisë , ndërsa njëkohësisht do të sigurojë energjinë e vet energjetike , ".

Megjithatë, ai paralajmëroi se " vonesat për shkak të shqetësimeve sociale dhe mjedisore kanë qenë një pengesë për projekte të mëdha " .

"Lumi unik i Ballkanit"

"Ne do të përpiqemi të bindim miqtë tanë  atje se ky është një shans për turizmin për të ruajtur lumenjtë unikë të Ballkanit në gjendjen e tyre natyrore në vend të ndërtimit të hidrocentraleve kudo," tha Knut Fleckenstein, raportuesi i Parlamentit Evropian për Shqipërinë,vend kandidad i BE.

Ai tha se Shqipëria ishte duke humbur rreth 30-50%  të prodhimit të saj të energjisë elektrike për mungesën e efikasitetit në rrjetin e shpërndarjes.

"Nuk është e nevojshme që ata duhet të marrin çdo lumë," tha ai.

 Shumë prej banorëve janë të shqetësuarpër  digën e re të miratuar nga qeveria shqiptare që do të gllabërojë tokat e tyre të punueshme.

Ulrich Eichelmann, i shoqatës së Rivers Ëatch, i ka bërë thirrje qeverisë shqiptare për të përfshirë burime të tjera të rinovueshme , të tilla si energjia diellore, në planet e saj afatgjata të energjisë në vend të "ndërtimit të digave kudo".

Për Besnik Murataj, shefi I fshatit Kut, diga e ndërtuar nga burimet e Poçemit do të japë një "vdekje morale, një vdekje financiar."

Në një demonstrim të kohëve të fundit në Tiranë, banorët Kut thërrisnin: "Ne jemi të gatshëm për të dhënë jetën tonë, por ne nuk do të heqim dorë nga Vjosa!"

Edhe pse zyrtarët rajonalë të qeverisë kanë bërë thirrje për konsultime me ata që do të preken nga ndërtimi i digës, banorët mbeten kryesisht në errësirë ​​në lidhje me çfarë do të ndodhë më pas.

Askush nga Tirana s’e ka vizituarfshatin  Kut dhe nuk është caktuar data për fillimin e projektit.

Rahit Shehu tha se ai mësoi vetëm nga një program televiziv që vendin e tij ishte  kërcënuar dhe se ai do të kompensohet me shumën prej një euro për metër katror.

"Në atë çmim, unë nuk mund edhe të blej gaz për traktor time", nënvizon 65-vjeçari.

"Ne do të rezistojmë deri në fund. Ne do të qëndrojmë, do të bllokojmë  rrugët," paralajmëroi Besnik Murataj.

Sondazh

Më shumë në këtë kategori: « "Patriotizmi është streha e fundit e maskarenjve"
Mbrojtësit e Trashëgimisë Kulturore ulen në tryezë: Situata ka degraduar, veprime të njëanshme, restaurime skandaloze... »
Article Logic
Execution time: 0.023787975311279
array(1) { ["section"]=> string(76) "trazirat-ne-shqiperi-si-pasoje-e-ndertimit-te-hidrocentraleve-ne-vjose-46902" }