Për 5 deputetët dhe 11 intelektualët e ekzekutuar më 10 tetor 1947

Publikuar tek: fcb-bomb, më 10:59 11-10-2017 Për 5 deputetët dhe 11 intelektualët e ekzekutuar më 10 tetor 1947

Nga Kastriot Dervishi

Në përkujtimin e të ekzekutuarve të procesit të parë të deputetëve dhe intelektualëve të asaj që u pa sot në Kuvendin e Shqipërisë më jepet rasti të them disa të vërteta në lidhje me atë proces dhe dokumentimin e asaj që ka ndodhur në atë kohë.

Ceremonia e Kuvendi me përjashtim të përkujtimit të datës 10 tetor, nuk kishte asnjë tjetër që të ngel në kujtesë. Siç ka thënë edhe një anëtar i Autoritetit, ky i fundit po promovohet përditë e më shumë si institucion shfaqjesh, në përfundim të të cilave i “gostit” të ftuarit me nga një dosje digjitale. Për fat të keq, Autoriteti nuk ka asnjëherë kohë të lexojë dhe kuptojë gjërat që shkruhen nëpër dosje. T’ua vësh publikut në këtë formë, pa asnjë sqarim, është njësoj si të thuash se të dënuarit e kanë merituar ekzekutimin me vdekje sepse vërtetohet me dokumente.

Janë trashëguar vetëm dy dosje formulare, por edhe ato nuk kanë lidhje me këtë proces sepse ai është sajuar me të shpejtë, si dhe dosja hetimore-gjyqësore nr.2224. 
Ndërsa dosjet formulare nuk kanë asgjë të rëndësishme, dosja hetimore-gjyqësore është e manipuluar nga hetuesia. Fare pak fletë të saj bartin të vërtetën mbi personat që u dënuan me vdekje apo me privim lirie. Për ta kuptuar këtë të vërtetë, kërkohet shumë energji, duhen krahasuar dokumentet, si dhe çdo informacion tjetër në lidhje me këtë çështje në arkiva të tjerë. Këtë dosje që prej vitit 1992 e kanë kërkuar për ta lexuar familjarët e të dënuarve. Për aq sa unë kam pasur në dorë, në të gjitha rastet, duke e njohur teknikën e hetuesisë, u kam sqaruar me durim se fare pak të vërteta ka brenda dosjes dhe nuk duhet t'i paragjykojnë të afërmit e tyre me ato që kanë lënë hetuesit e diktaturës. 
Hetuesia në shumicën e saj është e manipuluar. Është përdorur tortura dhe mjetet e tjera shtrënguese me kërcënime për jetën e familjarëve. Në të gjenden fare pak deklarata të vërteta. Madje në një rast është përdorur djali kundër babait.
Edhe procesi gjyqësor (i botuar qysh në vitin 1947 në gazetën "Bashkimi") është gati i pavlefshëm. Përbëhet nga manipulimi i deklaratave të 20 të pandehurve. Vetëm nëpërmjet deklaratave Shefqet Bejës, Selaudin Totos, Ramë Markut dhe Abdyl Kokoshit, të cilët nuk kanë pranuar asnjë akuzë, mundet të lexohet e vërteta. Ja dy shembuj të thjeshtë:
-Gjatë zhvillimit të gjyqit, Xhevat Xhafa mohoi të ishte kryetar i komitetit të Kavajës. Mirëpo dy të pandehur të tjerë, thanë që ai ishte. Në përfundim Xhafa tha: “Përderisa thonë shokët, paskam qenë kryetar”.
-Ramë Marku deklaroi se me Tefik Deliallisin nuk flisnin prej vitit 1934 për çështje hasmërie, ndërsa akuza pa e ditur këtë histori të tyre i kishte bërë bashkëpunëtorë në “organizatë”.

Nuk ka pasur kurrë “grup deputetësh”, por proces të parë. Është sajesë e Sigurimit ky format sepse procesi që përfundoi më 27 shtator 1947 është rastësor për sa i takon bashkimit të personave që u dënuan dhe atyre që vdiqën gjatë hetuesisë si deputeti Kolë Kuqali, Ali Begeja, Baba Myrteza Paja, Ali Begeja, etj. Ai është pjesë e arrestimeve të nisura nga viti 1946 kundër inteligjencies së vendit. Ata që ishin deputetë nuk përfaqësonin opozitën sepse ishin deputetë të Frontit. Në gjyq Shefqet Beja, ndër të tjera deklaroi:
“...thamë që t’i kundërshtonim (reformat-shënim) në parlament, por nuk vendosëm, kështu këto pikëpamje tona nuk i kemi parashtruar në Kuvend asnjëherë, pasi nuk e gjenim të nevojshme dhe nuk i konkretizonim në mos tonë me qenë se pikëpamjet tona nuk pajtoheshin”.

Dhe një përshtypje e fundit. Në anën e mëngjër pashë dy deputetë që janë drejtpërdrejt nipat e dy hetuesve kryesorë të këtij procesi. Në legjislaturën e kaluar po anën e mëngjër ishte djali i kryehetuesit e kryexhelatit të procesit në fjalë. Ujërat rrjedhin gjithnjë atje ku duhet.

Sondazh

Article Logic
Execution time: 0.022042989730835
array(1) { ["section"]=> string(72) "per-5-deputetet-dhe-11-intelektualet-e-ekzekutuar-me-10-tetor-1947-95480" }