Zhvillime të mëdha kanë ndodhur gjatë orëve të natës në Lindjen e Mesme ku SHBA pas një urdhëri nga presidenti amerikan ka vendosur të sulmojë Iranin.
Ishte vetë Trump ku përmes një postimi ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara kanë kryer me sukses sulme ndaj tre objekteve bërthamore në Iran: Fordo, Natanz dhe Esfahan.
Pak minuta më pas, Trump i është drejtuar kombit në një dalje live, pas sulmevë amerikane në centralet bërthmore në Iran.
“Irani tani duhet të bëjë paqe. Nëse nuk e bëjnë, sulmet e ardhshme do të jenë shumë më të mëdha dhe shumë më të lehta”, - thotë Presidenti i SHBA-së Donald Trump.
Bombarduesit B-2 ishin të përfshirë në sulmet amerikane ndaj Iranit, tha një zyrtar amerikan, sipas agjencisë së lajmeve Reuters.
I vendosur rreth 60 milje (96 km) në jug të kryeqytetit Teheran, vendi i pasurimit të uraniumit në Fordo ndodhet në një rajon malor pranë qytetit Qom.
Mendohet se objekti nëntokësor përbëhet nga dy tunele kryesore që strehojnë centrifuga të përdorura për pasurimin e uraniumit, si dhe një rrjet tunelesh më të vegjël.
Përpara sulmit të së dielës nga SHBA-të, siç u njoftua nga Presidenti Trump, Izraeli i kishte bërë thirrje Uashingtonit për ndërhyrje pasi SHBA-të janë e vetmja ushtri me aftësinë për ta goditur atë.
Një reagim i menjëhershëm ka ardhur edhe nga Kryeministri i Izraelit Benjamin Netanyahu këtë mëngjes ku shprehet se Vendimi i Presidentit të SHBA-së Donald Trump për të goditur objektet bërthamore të Iranit do të “ndryshojë historinë”.
“Urime President Trump, vendimi juaj i guximshëm për të synuar objektet bërthamore të Iranit me fuqinë e mrekullueshme dhe të drejtë të Shteteve të Bashkuara do të ndryshojë historinë”, tha Netanyahu në një deklaratë video.
Ja çfarë dihet për tre centralet:
Natanz: Kompleksi bërthamor, rreth 250 kilometra (150 milje) në jug të kryeqytetit Teheran, konsiderohet objekti më i madh i pasurimit të uraniumit në Iran. Analistët thonë se përdoret për të zhvilluar dhe montuar centrifuga për pasurimin e uraniumit, një teknologji kyçe që e shndërron uraniumin në karburant bërthamor. Natanz ka gjashtë ndërtesa mbi tokë dhe tre struktura nëntokësore, dy prej të cilave mund të mbajnë 50,000 centrifuga, sipas Iniciativës jofitimprurëse të Kërcënimit Bërthamor (NTI).
Irani kishte pasuruar uranium deri në 60% pastërti në Uzinën e tij Pilot të Pasurimit të Karburantit mbi tokë, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA). Uraniumi i gradës së armëve pasurohet deri në 90%.
Fordow: Shumë gjëra janë ende të panjohura për madhësinë dhe natyrën e plotë të këtij objekti, i vendosur afër qytetit të shenjtë të Qom dhe i varrosur thellë në një grup malesh. Një pjesë e mirë e asaj që dimë vjen nga një thesar dokumentesh iraniane të vjedhura vite më parë nga inteligjenca izraelite. Sallat kryesore janë rreth 80 deri në 90 metra (rreth 262 deri në 295 këmbë) nën tokë. Zyrtarët izraelitë dhe raportet e pavarura kanë thënë më parë se SHBA-ja është i vetmi vend me llojin e bombës së nevojshme për të goditur një thellësi kaq të madhe.
Raportet e fundit të IAEA-s sugjeruan se Irani kishte rritur prodhimin e uraniumit të pasuruar në një nivel prej 60% në Fordoë. Sipas ekspertëve dhe IAEA-s, objekti tani përmban 2,700 centrifuga.
Isfahani: Isfahani në Iranin qendror dhe është shtëpia e kompleksit më të madh të kërkimit bërthamor të vendit.
Objekti u ndërtua me mbështetjen e Kinës dhe u hap në vitin 1984, sipas NTI-së. Sipas NTI-së, 3,000 shkencëtarë janë të punësuar në Isfahan dhe vendi “dyshohet të jetë qendra” e programit bërthamor të Iranit.
Ai “operon tre reaktorë të vegjël kërkimorë të furnizuar nga kinezët”, si dhe një “objekt konvertimi, një impiant prodhimi karburanti, një impiant veshjeje me zirkon dhe objekte e laboratorë të tjerë”, thotë NTI.
Sondazh
Lexo gjithashtu
